Welke rietbinder voor klarinet kies je als beginner?
Wanneer je met klarinet begint, denk je vanzelf aan het instrument, het mondstuk of de sterkte van het riet. De rietbinder lijkt vaak minder belangrijk.
Toch speelt hij een belangrijke rol: hij houdt het riet op het mondstuk en moet het riet vrij laten trillen.
Voor een ervaren klarinettist wordt het plaatsen van een riet bijna een automatische handeling. Voor een beginner is dat veel minder vanzelfsprekend: het riet kan te hoog, te laag of scheef zitten, of verschuiven tijdens het vastdraaien.
Een geschikte rietbinder kan de eerste jaren van het leren spelen dus aanzienlijk vergemakkelijken.
Waarom is het plaatsen van het riet in het begin zo lastig?
Een riet is dun en kwetsbaar. Het moet nauwkeurig op de tafel van het mondstuk worden geplaatst voordat de rietbinder het op zijn plaats houdt.
De jonge muzikant moet tegelijk het mondstuk vasthouden, het riet in de juiste positie houden, de rietbinder plaatsen en hem vastdraaien zonder dat alles verschuift.
Dat vraagt om coördinatie die pas met ervaring vanzelfsprekend wordt.
Een verkeerde positie kan de aanzet moeilijker maken, piepjes veroorzaken, de respons van het instrument veranderen of de beginner het gevoel geven dat het riet niet goed werkt.
Ook gebeurt het vaak dat een leerling tijdens het hanteren het dunne deel van het riet aanraakt, waardoor de kans groter wordt dat het beschadigt of breekt.
Daarom zou de keuze van een rietbinder niet alleen op uiterlijk moeten zijn gebaseerd, zeker niet voor een jonge klarinettist.
Welke eigenschappen zijn belangrijk bij een rietbinder voor beginners?
In de eerste jaren van het klarinetspelen zijn verschillende criteria bijzonder belangrijk.
Eenvoudig te monteren
De leerling moet het riet en de rietbinder steeds meer zelfstandig kunnen plaatsen, zonder telkens hulp van de docent of de ouders nodig te hebben.
Een rietbinder die eenvoudig te hanteren is, bevordert die zelfstandigheid.
Het riet goed op zijn plaats houden
Het riet mag tijdens het vastdraaien van de rietbinder niet verschuiven.
Hoe stabieler de positie, hoe gemakkelijker het voor de leerling is om van de ene speelsessie naar de andere vergelijkbare speelgevoelens terug te vinden.
Een reproduceerbare positie
Voor de vooruitgang is het nuttig als het riet steeds opnieuw ongeveer op dezelfde plaats kan worden aangebracht.
Dat vermindert verschillen die door de montage ontstaan en helpt de leerling beter te begrijpen welke speelgevoelens door het instrument worden veroorzaakt.
Minder rechtstreeks aan het riet komen
De punt van een riet is kwetsbaar.
Minder rechtstreeks hanteren verkleint de kans op beschadiging of breuk, wat vooral voor jonge leerlingen belangrijk is.
Eenvoudig vastdraaien
Traditionele rietbinders kunnen één of twee schroeven hebben.
Voor een beginner maakt één enkele schroef de handeling al veel eenvoudiger.
Goede muzikale eigenschappen
Een rietbinder die gemakkelijk te gebruiken is, mag de verdere ontwikkeling van de muzikant niet beperken.
Hij moet het riet ook goed laten trillen, een gemakkelijke aanzet mogelijk maken en een bevredigende muzikale respons bieden.
Gebruiksgemak mag niet ten koste gaan van de klankkwaliteit
Voor een beginner is eenvoudig monteren essentieel. Maar de klankkwaliteit blijft minstens zo belangrijk.
Een goede rietbinder moet het riet stevig genoeg vasthouden en het tegelijk vrij laten trillen.
Belangrijke speelgevoelens kunnen zijn:
- gemakkelijke aanzet;
- weinig blaasweerstand;
- stabiele klank;
- nauwkeurige articulatie;
- goede respons van het riet;
- speelcomfort.
Deze eigenschappen kunnen uiteraard verschillen afhankelijk van het mondstuk, het riet en de muzikant.
Toch is het interessant om vanaf het begin een rietbinder te kiezen die met de leerling kan meegroeien, in plaats van een accessoire dat na de eerste jaren noodzakelijk moet worden vervangen.
Een rietbinder met één of twee schroeven: wat kies je als beginner?
Rietbinders met twee schroeven werken uitstekend, maar vragen meestal meer handelingen en een vrij gelijkmatige verdeling van de spanning.
Een rietbinder met één schroef vereenvoudigt de handeling: de leerling hoeft maar één bevestigingspunt te bedienen.
Maar het aantal schroeven lost op zichzelf het belangrijkste probleem voor beginners niet op:
het riet correct plaatsen voordat de rietbinder wordt vastgedraaid.
Juist bij deze stap kunnen sommige systemen extra hulp bieden.
Goed leren hoe je een riet plaatst blijft onmisbaar
Ook wanneer een rietbinder de montage gemakkelijker maakt, moet de leerling geleidelijk leren begrijpen hoe een riet werkt en hoe het correct wordt gebruikt.
De leerling moet onder andere leren:
- het riet goed vochtig te maken;
- een geschikte sterkte te kiezen;
- een versleten of beschadigd riet te herkennen;
- te begrijpen welke invloed de positie heeft;
- een probleem met het riet te onderscheiden van een probleem met embouchure of luchtsteun.
Een hulpmiddel bij het monteren vervangt het leerproces dus niet.
Het kan er wel voor zorgen dat een puur mechanische moeilijkheid de eerste klarinetlessen niet onnodig verstoort.
Dat is vooral belangrijk voor jonge leerlingen, die tegelijk de ademhaling, embouchure, vingerzettingen, noten lezen en houding moeten leren.
Easy Lig: een andere manier om het riet te monteren
Easy Lig is juist ontstaan uit de observatie van de moeilijkheden die beginnende leerlingen ondervinden bij het plaatsen van hun riet.
Het principe verschilt van een traditionele rietbinder:
het riet wordt eerst in de rietbinder geplaatst, voordat het geheel op het mondstuk wordt gezet.
Geleide centrering van het riet
Het Easy Lig-systeem helpt om het riet in de rietbinder te centreren.
Het doel is een positie te verkrijgen die eenvoudiger, nauwkeuriger en beter reproduceerbaar is, terwijl het riet minder rechtstreeks hoeft te worden aangeraakt.
Daarna zorgt één enkele schroef voor de bevestiging.
Voor een beginner betekent dit dat er minder handelingen tegelijk moeten worden beheerst en dat het gemakkelijker wordt om bij elke speelsessie een vergelijkbare montage terug te vinden.
Easy Lig is niet uitsluitend voor beginners ontwikkeld
Het Easy Lig-project is ontstaan uit een probleem dat in het klarinetonderwijs werd waargenomen, maar het doel is nooit geweest om alleen een «rietbinder voor beginners» te maken.
Tijdens meerdere jaren ontwikkeling is ook uitgebreid gewerkt aan akoestische eigenschappen en speelgevoel.
Meerdere jaren ontwikkeling en vergelijking
Er zijn vele prototypes ontworpen, getest en verbeterd.
Easy Lig is onder andere vergeleken met referentierietbinders, met bijzondere aandacht voor:
- de vrije trilling van het riet;
- gemakkelijke aanzet;
- lage blaasweerstand;
- nauwkeurige articulatie;
- stabiliteit van de klank;
- reproduceerbaarheid van de positie.
Het doel was tweeledig:
het monteren van het riet daadwerkelijk eenvoudiger maken en tegelijk een muzikale kwaliteit behouden die ook ervaren klarinettisten kan overtuigen.
Easy Lig kan daarom worden gebruikt door leerlingen, amateurs, docenten en gevorderde klarinettisten.
Een interessante oplossing voor muziekscholen
Op muziekscholen spelen jonge leerlingen vaak op studieklarinetten of huurinstrumenten.
Het monteren van het riet kan in de eerste weken of maanden dan steeds opnieuw een probleem vormen.
De zelfstandigheid van de leerling vergroten
Een rietbinder die gemakkelijker te hanteren is, kan een jonge klarinettist helpen sneller zelfstandig te worden.
Ook kan de docent minder lestijd kwijt zijn aan het opnieuw plaatsen van verkeerd gemonteerde rieten.
Een rietbinder vervangt natuurlijk nooit het advies van een docent.
Hij kan wel een aanvullend pedagogisch hulpmiddel worden waarmee de leerling zich meer kan concentreren op adem, klank en muziek.
Welke rietbinder kies je uiteindelijk als je met klarinet begint?
Er bestaat niet één rietbinder die vanzelfsprekend geschikt is voor iedere klarinettist.
Voor een beginner is het wel verstandig om een rietbinder te zoeken die het volgende combineert:
- eenvoudige montage;
- stabiele positie van het riet;
- reproduceerbare plaatsing;
- gemakkelijke aanzet;
- goede klankkwaliteit;
- weinig handelingen.
Het doel is dat de leerling geleidelijk zelfstandig wordt en zich kan concentreren op wat werkelijk telt:
spelen, naar de eigen klank luisteren en muziek maken.
Easy Lig biedt hiervoor een bijzondere benadering dankzij geleide centrering van het riet en een eenvoudige, reproduceerbare montage.
Welke rietbinder je ook kiest, hij moet er vooral voor zorgen dat het riet goed kan functioneren zonder zelf een extra moeilijkheid voor de muzikant te worden.
Verder lezen
Als aanvulling op dit artikel kun je ook lezen:
Hoe plaats je een klarinetriet correct?
De juiste positie van het riet heeft rechtstreeks invloed op de aanzet, de respons en het speelgevoel.
Welke rietsterkte kies je voor klarinet?
Een riet dat te sterk of te zacht is, kan het begin van het leerproces veel moeilijker maken.
Waarom piept mijn klarinet?
Ontdek de belangrijkste oorzaken van piepjes en welke oplossingen je kunt controleren.
Ontdek Easy Lig
Ontdek hoe Easy Lig werkt, het systeem voor geleide centrering en de verschillende uitvoeringen.